• Stichting Geologische Aktiviteiten
  • Stichting Geologische Aktiviteiten
  • Stichting Geologische Aktiviteiten
  • Stichting Geologische Aktiviteiten
Previous Next

Deze website maakt gebruik van cookies.

Ik ga akkoord

Het prachtige vlammenspel van een kleine bruine "knikker" in een mooi doosje op de zomerbeurs in St. Marie aux Mines (Fr) trok mijn aandacht. Het bleek een calcietparel te zijn. Een parel zonder parelmoer. Het deed me denken aan het bruin-rode katoogeffect bij een toermalijn. De parel moest € 950 kosten, want een zeldzaamheid afkomstig van de zeeslak cyprae arabica. Reden om me eens te verdiepen in het fenomeen kalkparel c.q. calcietparel c.q. porseleinparel. De kalkparel wordt net als een gewone parel door weekdieren als mosselen en slakken geproduceerd. Door een als indringing ervaren voorwerp of substantie zal het weekdier zich beschermen door het in te kapselen. Bij kalkparels met calciumcarbonaat (CaCO3) dat zich in concentrische lagen orthorombisch kristalliseert. Voor een verdere uiteenzetting zie mijn eerdere artikel over (parelmoer)parels

Vlammenspel

Het vlammenspel wordt veroorzaakt door een structuur van gestapelde aragonietplaatjes die dunne langgerekte vezelbanen vormen. De vezelbanen, met een dikte van zo'n 500 µm, zijn kruislings, eerder kriskras, geörienteerd1,2). Zijwaarts invallend licht op een bundel vezels wordt gereflecteerd. Frontaal invallend licht geabsorbeerd. Hierdoor ontstaan heldere (reflecties) met afwisselend donkere (absorpties) gebieden, wat resulteert in een "vlammenspel". Net als bij een gewone parel wordt de kleur in belangrijke mate bepaald door pigment als gevolg van het soort voedsel (m.n. algen) van het weekdier.

Van de hierna volgende opsomming van de meest bekende kalkparel-producerende schelpen, slakken én een inktvis heb ik de afbeeldingen voor verduidelijking bewerkt. De schelpen/slakhuizen zijn sterk verkleint weergegeven, de parels en vlampatronen sterk vergroot. Uitzonderingen daargelaten zijn de meeste parels in werkelijkheid vaak niet groter dan Ø 10 mm.


Herkennen van kalkparels

Kalkparels zijn bijna altijd klein en rond of ovaal. Maar ook barok. Ze zijn vaak wit of hebben specifieke "pastel" kleuren. Een vlamstructuur zou altijd aanwezig moeten zijn. Het soortelijk gewicht ligt iets hoger (want geen conchioline) dan een gemiddelde parel; laten we zeggen 2.70-2.80. We zouden kunnen testen met zoutzuur om bruising waar te nemen. Maar ja, destructief, hè? Verder kunnen ze worden onderzocht met de spectrofotometer (us-vis en raman).

Bronnen en foto's

  1. Explaining the flamestructure of non-nacroues pearls, Hanni, www.gemexpert.ch
  2. Crystallography of calcite in pearls, A. Pérez cs, Un. Alabama, USA
  3. Cites II (lijst van bedreigde/beschermde soorten)
  4. Culturing queen conch, Dr. Davis cs, Florida Atlantic Univ, HBOI
  5. First non-nacrous pearls with bead, G&G, winter 2015
  6. Parels, G. Edwards, gemma 24, nov.1997
  7. Conchologie, G. Sowerby, Shuttleworth, 1852(!)
  • Geen reacties gevonden
Powered door Komento

Agenda

Voor een overzicht van de geplande geologische activiteiten (voorheen GEA Kalender), zie geologie.nu