[home] [laatste Gea-nummers] [losse nummers bestellen] [donateur worden]
 |
Spaans-Baskische kust open boek voor geologen. Golden spikes illustreren geologische tijdschaal. Annemieke van Roekel Foto (links): Verticaal gestelde kalksteenlagen uit het jongste Selandien © Annemieke van Roekel Langs de Baskische kust liggen indrukwekkende gesteenteseries die een boekje open doen over de tijd dat het Iberisch Schiereiland nog onafhankelijk bewoog ten opzichte van het Europese continent. De kustkliffen van nu maakten tussen grofweg 100 en 50 miljoen jaar geleden deel uit van de bodem van de oceaan. Door de nadering van de Iberische plaat en Zuidwest- Europa werden de diepzeesedimenten opgedrukt en raakten zo geplooid en gebroken. Op vele plekken langs de tientallen kilometers lange kustlijn staan deze lagen in een vrijwel loodrechte positie, zodat een prachtig lijnenspel zichtbaar wordt. De uit het Krijt en Paleoceen stammende diepzeesedimenten werden afgezet op de plek van de huidige Golf van Biskaje, aan de voet van een diep bekken. Alleen in de Oostelijke Pyreneeën was het Iberisch Schiereiland al met het Europese continent in botsing gekomen. Ten oosten hiervan lag de enorme Tethyszee (waar slechts de Middellandse Zee van resteert). De Atlantische Oceaan in het westen was nog een jonge oceaan. De uit de prille Pyreneeën afkomstige erosieproducten werden gedumpt in het zeebekken, waar ze zich mengden met de bezonken kalkskeletjes. Zo vormde zich in de loop van miljoenen jaren een bijna tien kilometer dik sedimentpakket. “Op de plek van de Baskische kustplaats Zumaia was de zee op z’n diepst,” vertelt de aan de Amsterdamse Vrije Universiteit verbonden geoloog prof. Jan Smit. Ten oosten en westen van Zumaia liggen de tijdens Krijt en Paleoceen gevormde diepzeesedimenten haarscherp, ongestoord en licht hellend op elkaar. “Hier ontbreekt in het gesteentepakket nog geen tienduizend jaar aan geologische tijd.” Een te verwaarlozen discontinuďteit; evenmin zijn er overschuivingen, zodat er ook geen verdubbelingen in dit pakket sedimenten voorkomen. Lees het volledige artikel in Gea, september 2011. Gerelateerde artikelen in eerdere Gea's: 'De Krijt-Tertiair-grens in Europa' door Jan Smit. Gea 2011, nr. 1 Lees verder >> 'Flysch en turbidieten, zandrijke afzettingen in de diepzee' door Anne Fortuin. Gea 2008, nr. 2  Download dit artikel als pdf (4,94 mb) >>
'Astronomische cycli: hun invloed op het klimaat op Aarde' door Frederik Hilgen, Wout Krijgsman en Lucas Lourens. Gea 2000, nr. 4 Download dit artikel als pdf (3,95 mb) >>
Foto onder: Abrasieplatform in Zumaia © Annemieke van Roekel |
|
|
© Stichting Geologische Aktiviteiten 2011. Niets van deze website mag worden
vermenigvuldigd of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotokopie,
plaatsing van teksten en/of afbeeldingen op andere websites of op welke wijze
dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie.
|